Οι βιοχημικές εξετάσεις (biochemical tests) είναι μια σειρά εργαστηριακών αναλύσεων στο αίμα (ή σε άλλα βιολογικά υγρά), οι οποίες μετρούν τα επίπεδα συγκεκριμένων χημικών ουσιών που παράγονται ή αποβάλλονται από τον οργανισμό. Οι μετρήσεις αυτές αποτελούν τον «καθρέφτη» των μεταβολικών διεργασιών, επιτρέποντας στον ιατρό να αξιολογήσει την καλή λειτουργία ζωτικών οργάνων (όπως το ήπαρ, οι νεφροί και η καρδιά), να ελέγξει την ισορροπία των ηλεκτρολυτών και να διαγνώσει εγκαίρως παθήσεις που δεν έχουν δώσει ακόμα εμφανή κλινικά συμπτώματα. Χρησιμοποιούνται επίσης για την διάγνωση, τον έλεγχο της πορείας μιας νόσου ή της αποτελεσματικότητας μιας θεραπείας, για τακτικό έλεγχο (check-up) για τη διατήρηση της καλής υγείας αλλά και για τον έλεγχο των επιπέδων φαρμάκων ή τοξικών ουσιών. Ακολουθούν οι φυσιολογικές τιμές των κυριότερων βιοχημικών εξετάσεων.
| Βιοχημικές εξετάσεις | ||||
| Εξέταση | Συντομογραφία | Φυσιολογικές τιμές* | Επεξήγηση | Μονάδα μέτρησης |
| Γλυκόζη (σάκχαρο) νηστείας | GLC |
70-100 100-125 ≥126 |
Φυσιολογική Προδιαβήτης Σακχαρώδης διαβήτης |
mg/dl |
| Ουρία | URE | 10-50 | mg/dl | |
| Άζωτο ουρίας | BUN | 8-23 | mg/dl | |
| Κρεατινίνη | CRE |
0,7-1,3 0,6-1,1 |
Άνδρες Γυναίκες |
mg/dl |
| Ουρικό οξύ | UA |
3,5-7,2 2,6-6 |
Άνδρες Γυναίκες |
mg/dl |
|
Ολική χοληστερόλη (δείτε στο τέλος του πίνακα τις επιθυμητές τιμές λιπιδίων σε παιδιά και εφήβους) |
CHL |
<170 |
(Η τιμή της είναι ανάλογη με τα επιθυμητά επίπεδα της LDL χοληστερόλης) |
md/dl |
| HDL χοληστερόλη | HDL |
>45 >55 |
Άνδρες Γυναίκες |
mg/dl |
| LDL χοληστερόλη | LDL |
<55 <70 <100 <116 |
Σε άτομα πολύ υψηλού κινδύνου Σε άτομα υψηλού κινδύνου Σε άτομα μέτριου κινδύνου Σε άτομα χαμηλού κινδύνου |
mg/dl |
| Τριγλυκερίδια | TRG |
<150 150-199 200-499 ≥500 |
Φυσιολογικά Οριακά υψηλά Υψηλά Πολύ υψηλά |
mg/dl |
| Αθηρωματικός δείκτης (CHL / HDL) | CHL/HDL ratio |
<3,3 3,3-5,5 5,5-7,1 >7,1 |
Επιθυμητός Μικρός κίνδυνος Μέσος κίνδυνος Υψηλός κίνδυνος |
|
| non HDL χοληστερόλη (CHL -HDL) | non HDL |
<85 <100 <130 |
Σε άτομα πολύ υψηλού κινδύνου Σε άτομα υψηλού κινδύνου Σε άτομα μέτριου κινδύνου |
mg/dl |
| Ολικά λιπίδια | TL | 450-1000 | mg/dl | |
| Ολικά λιπαρά οξέα | TFA | 190-420 | mg/dl | |
| Ελεύθερα λιπαρά οξέα | FFA | 8-25 | mg/dl | |
| Απολιποπρωτεΐνη Β | ApoB |
<65 <80 <100 |
Σε άτομα πολύ υψηλού κινδύνου Σε άτομα υψηλού κινδύνου Σε άτομα μέτριου κινδύνου |
mg/dL |
| Λιποπρωτεΐνη (α) | Lp(a) | 0-30 | (Τιμές >180 mg/dL υποδηλώνουν πολύ υψηλό καρδιαγγειακό κίνδυνο) | mg/dl |
| Ασπαρτική αμινοτρανσφεράση | AST ή SGOT |
10-40 10-30 |
Άνδρες Γυναίκες |
U/L |
| Αλανίνη αμινοτρανσφεράση | ALT ή SGPT | 5-35 | U/L | |
| γ-Γλουταμυλτρανσφεράση | γGT |
10-75 10-40 |
Άνδρες Γυναίκες |
U/L |
| Αλκαλική φωσφατάση | ALP | 30-120 | U/L | |
| Ολική χολερυθρίνη | TBL | 0,4-1,2 | mg/dl | |
| Άμεση χολερυθρίνη | DBL | <0,4 | mg/dl | |
| Έμμεση χολερυθρίνη | DBL | <0,5 | mg/dl | |
| Ολικές πρωτεΐνες | TPR | 6-8 | g/dl | |
| Αλβουμίνη (λευκωματίνη) | ALB | 3,5-5,5 | g/dl | |
| Σφαιρίνες | GLB | 2-3 | g/dl | |
| Ηλεκτροφόρηση πρωτεϊνών |
50-65 5-10 8,5-15,5 8-13 10-20 |
Λευκωματίνη (αλβουμίνη) α1 σφαιρίνη α2 σφαιρίνη β1 σφαιρίνη γ σφαιρίνη |
% των πρωτεϊνών | |
|
Γαλακτική αφυδρογονάση ολική και τα ισοένζυμά της |
LDH |
120-230 14-26 29-39 20-26 8-16 8-16 |
Ολική LDH 1 LDH 2 LDH 3 LDH 4 LDH 5 |
U/L % της ολικής % της ολικής % της ολικής % της ολικής % της ολικής |
| Κρεατινική φωσφοκινάση | CPK ή CK |
<175 <140 |
Άνδρες Γυναίκες |
U/L |
| Ισοένζυμο κρεατινικής φωσφοκινάσης | CK-MB | <18 | U/L | |
| Αμυλάση | AMS | 25-125 | U/L | |
| Αλδολάση | ALD | 1-8 | U/L | |
| Λιπάση | LPS | 14-280 | mU/ml | |
| Κάλιο | K+ | 3,5-5,3 | mEq/L | |
| Νάτριο | Na+ | 135-153 | mEq/L | |
| Χλώριο | Cl- | 98-110 | mEq/L | |
| Ασβέστιο | Ca++ | 8,2-10,6 | mg/dl | |
| Μαγνήσιο | Mg++ | 1,3-2,1 | mEq/L | |
| Φώσφορος (ανόργανος) | PO4--- | 3-4,5 | mg/dl | |
| Ψευδάργυρος | Zn | 70-150 | μg/dl | |
| Χαλκός | Cu |
70-140 80-155 |
Άνδρες Γυναίκες |
μg/dl |
| Σερουλοπλασμίνη | Cp | 15,5-59,5 | mg/dl | |
| Σίδηρος | Fe+++ |
60-160 40-150 |
Άνδρες Γυναίκες |
μg/dl |
| Φερριτίνη | FER |
30-255 6-81 14-186 |
Άνδρες Γυναίκες προ εμμηνόπαυσης Γυναίκες μετά εμμηνόπαυσης |
ng/dl |
| Σιδηροδεσμευτική ικανότητα | TIBC |
291-430 274-494 |
Άνδρες Γυναίκες |
μg/dl |
| Κορεσμός τρανσφερίνης | TSAT |
18-50 15-50 |
Άνδρες Γυναίκες |
% |
| Τρανσφερίνη | TRF | 220-400 | mg/dl | |
| Φυλλικό οξύ (ορού) | FOL | 3-16 | ng/ml | |
| Βιταμίνη Β12 | Β12 |
>240 170-240 <170 |
Φυσιολογική Οριακή Μειωμένη |
pg/ml |
| Γαλακτικό οξύ | LA | 5-21 | mg/dl | |
| Χολινεστεράση | CHE | 3000-9300 | U/L | |
| Τιμές λιπιδίων σε παιδιά και εφήβους | |||
| Αποδεκτές | Οριακές | Παθολογικές | |
| Ολική χοληστερόλη (mg/dL) | <170 | 170-199 | ≥200 |
| Τριγλυκερίδια (0-9 ετών) (mg/dL) | <75 | 75-99 | ≥100 |
| Τριγλυκερίδια (10-19 ετών) (mg/dL) | <90 | 90-129 | ≥130 |
| HDL χοληστερόλη (mg/dL) | >45 | 40-45 | <40 |
|
LDL χοληστερόλη (mg/dL) |
<110 | 110-129 | ≥130 (τιμές LDL χοληστερόλης >160 mg/dl μπορεί να υποδηλώνουν οικογενή υπερχοληστερολαιμία) |
| Non-HDL χοληστερόλη(mg/dL) | <120 | 120-144 |
≥145 |
* Οι θεωρούμενες ως φυσιολογικές τιμές στις εξετάσεις αίματος ποικίλουν ανάλογα με το εργαστήριο που τις διεξάγει και για το λόγο αυτό αναφέρονται στα αποτελέσματα που παραδίδονται, για να χρησιμοποιηθούν ως τιμές αναφοράς. Εάν έχετε στα χέρια σας εξετάσεις από συγκεκριμένο εργαστήριο, δεχθείτε ως φυσιολογικές τιμές, τις τιμές που δίνει το εργαστήριο.
Για περισσότερες πληροφορίες και επεξήγηση των βιοχημικών εξετάσεων επισκεφθείτε την θεματική ενότητα Εργαστηριακές εξετάσεις - Μικροβιολογία
Πηγή:
- Michael Jakob - Εγχειρίδιο φυσιολογικών τιμών - Ιατρικές εκδόσεις Βαγιονάκης
- Fischbach - A Manual of Laboratory and Diagnostic Tests (7th edition)