Τεστοστερόνη

Η τεστοστερόνη είναι η κύρια ανδρογόνος ορμόνη. Είναι υπεύθυνη για την ανάπτυξη των εξωτερικών γεννητικών οργάνων στον άνδρα και των δευτερογενών φυλετικών χαρακτηριστικών. Στις γυναίκες, ο κύριος ρόλος της είναι ως πρόδρομο μόριο των οιστρογόνων, αλλά και στα δύο φύλα, ασκεί αναβολικές επιδράσεις και επηρεάζει τη συμπεριφορά.

Η μέτρηση των επιπέδων της τεστοστερόνης στο αίμα, σε συνδυασμό με την ταυτόχρονη μέτρηση των επιπέδων της θυλακιοτρόπου (FSH) και της ωχρινοτρόπου ορμόνης (LH), βοηθούν στην αξιολόγηση της γοναδικής δυσλειτουργίας και στα δύο φύλα.

Τα επίπεδα της τεστοστερόνης στους άνδρες σε συνάρτηση με την ηλικίαΤα επίπεδα της τεστοστερόνης στους άνδρες σε συνάρτηση με την ηλικία

Στους άνδρες, η τεστοστερόνη είναι το κύριο ανδρογόνο και εκκρίνεται από τα διάμεσα κύτταρα των όρχεων, γνωστά ως κύτταρα Leydig. Η τεστοστερόνη προάγει την ανάπτυξη και εξέλιξη των γεννητικών οργάνων στον άνδρα, συμβάλλει στην ανάπτυξη των μυών, διεγείρει την ανάπτυξη των τριχών στις μασχάλες, στο πρόσωπο και την ήβη και προάγει τη σπερματογένεση. Η τεστοστερόνη μετράται συνήθως για τον έλεγχο και τη διερεύνηση της ανικανότητας και της υπογονιμότητας.

Στις γυναίκες, η τεστοστερόνη εκκρίνεται σε μικρές ποσότητες από τις ωοθήκες και τα επινεφρίδια. Τα μέγιστα επίπεδα της σημειώνονται στο μέσο του κύκλου. Η μέτρηση της τεστοστερόνης στις γυναίκες χρησιμοποιείται συνήθως για την αξιολόγηση όγκων των ωοθηκών, την υπερτρίχωση και κατά τον έλεγχο της υπογονιμότητας.

Αν και η ελεύθερη ή μη δεσμευμένη τεστοστερόνη αποτελεί την ενεργό μορφή της ορμόνης, ωστόσο, μόνο σε ορισμένες καταστάσεις όπως ο υπερθυρεοειδισμός, η μέτρησή της είναι χρήσιμη. Συνήθως, η μέτρηση αφορά την ολική τεστοστερόνη με τα υψηλότερα επίπεδά της να ανευρίσκονται το πρωί.

Φυσιολογικές τιμές:

  • Γυναίκες:
    • Προεφηβεία: 3–10 ng/dL (0,1–0,35 nmol/L)
    • Προεμμηνόπαυση: 24–47 ng/dL (0,83-1,63 nmol/L)
    • Μετεμμηνόπαυση: 7–40 ng/dL (0,24-1,4 nmol/L)
  • Άνδρες:
    • Προεφηβεία: 10–20 ng/dL (0,35–0,7 nmol/L)
    • Ενήλικες: 437–707 ng/dL (15,2–24,2 nmol/L)

Πιθανές ερμηνείες παθολογικών τιμών:

Αυξημένες τιμές τεστοστερόνης σε άνδρες παρατηρούνται σε:

  • Όγκο των επινεφριδίων.
  • Όγκους που εκκρίνουν ανδρογόνα.
  • Κοιλιοκάκη.
  • Σύνδρομο Cushing
  • Υπερθυρεοειδισμό.
  • Πρόωρη εφηβεία.
  • Σύνδρομο Reifenstein.

Μειωμένες τιμές τεστοστερόνης σε άνδρες παρατηρούνται σε:

  • AIDS.
  • Αμφοτερόπλευρη κρυψορχία.
  • Χρόνια νεφρική ανεπάρκεια.
  • Κίρρωση ήπατος.
  • Συγγενή υπερπλασία των επινεφριδίων.
  • Καθυστέρηση της εφηβείας
  • Σύνδρομο Down.
  • Σύνδρομο Klinefelter.
  • Μυοτονική δυστροφία.
  • Πρωτοπαθή υπογοναδισμό.
  • Δευτεροπαθή υπογοναδισμό (υποφυσιακή ανεπάρκεια, προλακτίνωμα κ.α).

Αυξημένες τιμές τεστοστερόνης σε γυναίκες παρατηρούνται σε:

  • Όγκο των επινεφριδίων.
  • Σύνδρομο Cushing.
  • Μύλη κύηση (γνωστή και ως υδατιδώδης ή μη διηθητική μύλη - ο πιο κοινός και λιγότερο επικίνδυνος τύπος της τροφοβλαστικής νόσου κύησης.
  • Παχυσαρκία.
  • Σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών.
  • Λήψη συμπληρωμάτων (που περιέχουν ανδρογόνα).
  • Όγκους των ωοθηκών.

Τα μειωμένα επίπεδα τεστοστερόνης, μαζί με μειωμένα επίπεδα LH και FSH, είναι διαγνωστικά του δευτερογενούς υπογοναδισμού.

Παράγοντες που συμβάλλουν σε μη φυσιολογικές τιμές τεστοστερόνης κατά τον έλεγχο:

  • Φάρμακα που μπορούν να αυξήσουν τα επίπεδα τεστοστερόνης στις γυναίκες: αντισπασμωδικά, βρωμοκριπτίνη, κλομιφαίνη, δαναζόλη, οιστρογόνα, μινοξιδίλη, πραβαστατίνη, ριφαμπίνη, ταμοξιφένη.
  • Φάρμακα που μπορούν να αυξήσουν τα επίπεδα τεστοστερόνης στους άνδρες: βικαλουταμίδη, σιμετιδίνη, φιναστερίδη, λευπρορελίνη, νιλουταμίδη, φαινυτοΐνη, πραβαστατίνη, ριφαμπίνη, ταμοξιφαίνη, βαλπροϊκό οξύ.
  • Φάρμακα που μπορεί να μειώσουν τα επίπεδα τεστοστερόνης στους άνδρες: καρβαμαζεπίνη, σιμετιδίνη, κορτικοστεροειδή, κυκλοφωσφαμίδη, διγοξίνη, οιστρογόνα, φιναστερίδη, γεμφιβροζίλη, γοσερελίνη, κετοκοναζόλη, λευπρολίδη, ναρκωτικά, πραβαστατίνη, σπιρονολακτόνη, τετρακυκλίνη, βεραπαμίλη.

Πηγή:

  • McGraw-Hill’s Manual of Laboratory & Diagnostic Tests - Testosterone.
Αστέρια ΑνενεργάΑστέρια ΑνενεργάΑστέρια ΑνενεργάΑστέρια ΑνενεργάΑστέρια Ανενεργά
 

Αναζήτηση