Υπεζωκοτική συλλογή

Εκτύπωση

Ο Υπεζωκότας:

Η υπεζωκοτική κοιλότητα αφορίζεται από:

Κάθε πέταλο αποτελείται από:

ΥπεζοκώταςΣχηματική παράσταση του υπεζωκότα

Κατά την εμβρυογένεση οι δύο υπεζωκοτικές κοιλότητες αποτελούν συνέχεια της περιτοναϊκής κοιλότητας, αλλά αργότερα χωρίζονται από αυτή με την αναπτυσσόμενη πλευροπεριτοναϊκή μεμβράνη. Παραμένοντα ελλείμματα μπορεί να αποτελούν θέσεις επικοινωνίας της υπεζωκοτικής με την περιτοναϊκή κοιλότητα και δημιουργία υπεζωκοτικής συλλογής (π.χ παγκρεατίτιδα).

Υπό φυσιολογικές συνθήκες τα δύο πέταλα χωρίζονται από μία λεπτή στιβάδα υγρού.

Οι πνεύμονες κατά την ελαστική επαναφορά τους έλκουν το σπλαχνικό πέταλο προς τα μέσα και η επαναφορά του θωρακικού τοιχώματος έλκει το περίτονο προς τα έξω. Η πραγματική πίεση της υπεζωκοτικής κοιλότητας είναι χαμηλότερη από την ατμοσφαιρική. Μέσα στην κοιλότητα το υγρό κινείται από την επιφάνεια του περίτονου στην κοιλότητα και από αυτήν στο σπλαχνικό πέταλο όπου διαπερνά τα τριχοειδή. Το σύστημα αυτό έχει αξιοσημείωτη ισορροπία και φυσιολογικά εμποδίζει την συλλογή υγρού παρά το γεγονός ότι καθημερινά παράγονται και απορροφούνται 5-10 λίτρα υγρού και επιπλέον οι πρωτεΐνες παροχετεύονται με τα λεμφαγγεία που μπορούν να αυξήσουν την απορροφητική του ικανότητα αρκετές φορές.

Υπεζωκοτική συλλογή:

Υπεζωκοτική συλλογήΥπεζωκοτική συλλογή δεξιάΕίναι η συλλογή υγρού στην υπεζωκοτική κοιλότητα και παρατηρείται σε περιπτώσεις που προκαλούνται ανωμαλίες της υδροστατικής και οσμωτικής πίεσης, αύξηση της διαβατότητας των τριχοειδών ή δυσλειτουργία των παροχετευτικών λεμφαγγείων λόγω ανατομικής ή λειτουργικής απόφραξης.

Η φλεγμονή του υπεζωκότα, λοιμώδους αιτιολογίας ή άσηπτη προκαλεί αύξηση της διαβατότητας των τριχοειδών και συλλογή εξιδρωματικού πλευριτικού υγρού με μεγάλη περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη.

Οι μεταβολές της συστηματικής και της φλεβικής πίεσης (π.χ στην καρδιακή ανεπάρκεια) καθώς και μια ελάττωση της οσμωτικής πίεσης λόγω της υπολευκωματιναιμίας, συνεπάγονται αύξηση της διίδρωσης υγρού από τα τριχοειδή του περίτονου πετάλου και ελάττωση της επαναρρόφησης του από το περισπλάγχνιο.

Κλινική εικόνα:

Ακτινολογικός έλεγχος:

Ακτινολογική εικόνα υπεζωκοτικής συλλογήςΑκτινολογική εικόνα υπεζωκοτικής συλλογής αριστερά

Οι πέντε κύριοι τύποι υπεζωκοτικής συλλογής είναι:


Αίτια υπεζωκοτικής συλλογής:

Α. Συλλογή εξιδρωματικού υγρού (πλευρίτιδα, ορογονίτιδα)

(Οφείλεται σε αύξηση της διαβατότητας λόγω της φλεγμονώδους αντίδρασης του υπεζωκότα).

Πνευμονικές ή υπεζωκοτικές παθήσεις:

Λοιμώδεις:

Νεοπλασματικές:

Άλλες:

Νοσήματα του συνδετικού ιστού:

Υποδιαφραγματικές παθήσεις (συνήθως συλλογή δεξιά):

Σπανιότερα αίτια:

Β. Συλλογή διιδρωματικού υγρού (υδροθώρακας)

(Συχνά αμφοτερόπλευρη, και οφείλεται σε διαταραχές της υδροστατικής και κολλοειδοσμωτικής πίεσης).

Γ. Συλλογή πύου (πυοθώρακας)

Δ. Συλλογή αίματος (αιμοθώρακας)

Ε. Συλλογές χυλώδους υγρού (χυλοθώρακας)

Συνύπαρξη ασκίτη και υπεζωκοτικής συλλογής υγρού:


Προσδιορισμός της φύσης του υγρού:

Διάκριση μεταξύ εξιδρωματικού και διϊδρωματικού πλευριτικού υγρού:

Συνήθεις εξετάσεις Πλευριτικό υγρό Διίδρωμα Εξίδρωμα
Ειδικό βάρος <1015 >1015
Πρωτεΐνες (g/100ml) <3 >3
LDH (UI/ml) Χαμηλή (<200) Υψηλή (>200)
LDH υγρού / LDH ορού <0,6 >0,6
Πρωτεΐνες υγρού / πρωτεΐνες ορού <0,5 >0,5
Ειδικές εξετάσεις Ερυθροκύτταρα (ανά mm 3) <10.000

>100.000 σε όγκους, έμφρακτο, τραύμα.

Μεταξύ 10.000-100.000 ασαφές

Λευκοκύτταρα (ανά mm3) <1.000 Συνήθως >1.000
Λευκοκυτταρικός τύπος Συνήθως >50% είναι λεμφοκύτταρα ή μεγάλα μονοπύρηνα

Συνήθως >50% είναι λεμφοκύτταρα σε φυματίωση και όγκο

>50% πολυμορφοπύρηνα σε οξεία φλεγμονή

 pH >7,3 <7,3 (φλεγμονώδες)
Γλυκόζη Ίση προς το αίμα

Χαμηλή σε λοίμωξη

Εξαιρετικά χαμηλή σε ρευματοειδή αρθρίτιδα και κάποτε σε νεοπλάσματα

Αμυλάση (U/ml)   >500 σε παγκρεατίτιδα, κάποτε σε όγκο ή λοίμωξη
Ειδικές πρωτεΐνες  

Μειωμένα τα συστατικά του συμπληρώματος C3 και C4 σε διάχυτο ερυθηματώδη λύκο, ρευματοειδή αρθρίτιδα.

Ρευματοειδής παράγοντας

Αντιπυρηνικός παράγοντας

 

Χαρακτηριστικά των κυριότερων εξιδρωματικών υπεζωκοτικών συλλογών
Αιτιολογία ή τύπος της συλλογής Όψη υγρού Λευκά κύτταρα υγρού (κύτταρα/μL) Τύπος λευκών* Ερυθροκύτταρα υγρού (κύτταρα/μL) Γλυκόζη (mg/dL) Παρατηρήσεις
Νεοπλασματική συλλογή Θολερό έως αιμορραγικό, περιστασιακά ορώδες Από 1.000 έως <100.000 Μ

100 μέχρι μερικές εκατοντάδες ή χιλιάδες

Ίση προς τον ορό

Στο 15% των περιπτώσεων <60

Ασυνήθης ηωσινοφιλία.

Θετική κυτταρολογική εξέταση του υγρού

Μη επιπλεγμένη παραπνευμονική συλλογή Διαυγές έως θολό 5.000-25.000 Π <5000 Ίση προς τον ορό Συνήθως δεν χρειάζεται παρακέντηση
Εμπύημα Θολερό έως πυώδες

25.000-100.000

Π <5000 Χαμηλότερη ως προς τον ορό Συχνά πολύ χαμηλή Απαραίτητη η παροχέτευση

Φυματίωση

Ορώδες έως οροαιματηρό 5.000-10.000 Μ <10.000

Ίση προς το αίμα

Μερικές φορές <60

Μερικές φορές δύσκολη η διάγνωση γιατί οι πρωτεΐνες >5 και τα ηωσινόφιλα πάνω από 10% ή μεσοθηλιακά κύτταρα >5%

Ρευματοειδής αρθρίτιδα Θολό ή πρασινο-κίτρινο 1.000-20.000 Μ ή Π <1000 <40

Υψηλό LDH και ρευματοειδή παράγοντα, χαμηλό συμπλήρωμα

Παρουσία κρυστάλλων χοληστερόλης

Πνευμονικό έμφρακτο Ορώδες έως αιμορραγικό 1.000-50.000 Μ ή Π 100->10.000 Ίση προς τον ορό Ποικίλα χαρακτηριστικά.
Ρήξη οισοφάγου

Θολερό έως πυώδης.

Καφέ -κόκκινο

<5.000 έως >50.000 Π 1000-10.000 Συνήθως χαμηλή

Συνήθως αριστερά Υψηλά επίπεδα αμυλάσης (από τους σιελογόνους)

Συνύπαρξη πνευμοθώρακα στο 25% των περιπτώσεων

pH <6.0

Παγκρεατίτιδα Θολερό έως οροαιματηρό 1000-50.000 Π 1000-10.000 Ίση προς τον ορό

Συνήθως αριστερά

Υψηλά επίπεδα αμυλάσης

* Μ = υπεροχή των μονοκυττάρων Π = υπεροχή των πολυμορφοπύρηνων

Αιτιολογική διάγνωση της υπεζωκοτικής συλλογής:

Τύπος έμμορφων στοιχείων συλλογής:

Κυτταρολογική εξέταση και καλλιέργεια υγρού:


Εμπύημα:

Είναι η παρουσία μολυσμένου υγρού ή αληθούς πύου στην κοιλότητα του υπεζωκότα.

Αίτια:

Μικρόβια που ενέχονται στην αιτιολογία:

Κλινική εικόνα:

Παρακέντηση υγρού:

Επιπλοκές:

Πορεία- Πρόγνωση:


Αιμοθώρακας:

Είναι η αληθή παρουσία αίματος μέσα στην υπεζωκοτική κοιλότητα.

Αίτια

Επιπλοκές:


Χυλοθώρακας:

Είναι η είσοδος λέμφου από τον θωρακικό πόρο στην κοιλότητα του υπεζωκότα.

Αίτια:

Παρακέντηση υγρού:


Θεραπεία υπεζωκοτικής συλλογής:

Η θεραπεία είναι ανάλογη της αιτιολογίας:

Βιβλιογραφία:

  1. Lawrence M. Tierney, Jr, Stephen J. McPhee, Maxine A. Papadakis. Current Medical Diagnosis & Treatment 39th Edition 2000; 9:338-342.
  2. David Sprigings, John Chambers, Andrew Jeffrey. Επείγουσα Ιατρική Ένας πρακτικός οδηγός για την αντιμετώπιση των επειγόντων περιστατικών. Δεύτερη έκδοση Επιμέλεια Νικόλαος Ακριτίδης. Εκδόσεις «Γρ.Παρισιάνος»1995; 24:176-179.
  3. Harrison. Εσωτερική παθολογία. 10η έκδοση, Εκδόσεις «Γρ.Παρισιάνος» Τόμος Β 1987;285:2094-2099.
  4. Thomas E. Andreoli, M.D, Charles C.J. Carpenter, M.D, Lloyd H. Smith, Jr., M.D. Cecil Παθολογία Μετάφραση- Επιμέλεια Χ. Μουτσόπουλος. Ιατρικές Εκδόσεις Λίτσας 1991;26:283-287.
  5. Θεόδωρου Δ. Μουντοκαλάκη. Διαφορική διάγνωση.Δεύτερη έκδοση. Εκδόσεις «Γρ.Παρισιάνος» 1985; Υπεζωκοτική συλλογή υγρού:431-445.
  6. The Merck Manual. http://www.merckmanuals.com
Ετικέτες: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Αξιολόγηση Χρήστη: 2 / 5

Αστέρια ΕνεργάΑστέρια ΕνεργάΑστέρια ΑνενεργάΑστέρια ΑνενεργάΑστέρια Ανενεργά