Τι είναι το πόδι του αθλητή;

Εκτύπωση

Πρόκειται για μια κοινή και όχι ιδιαίτερα σοβαρή, αλλά εύκολα μεταδοτική μυκητιασική λοίμωξη που συνήθως παρουσιάζεται ως κνησμώδες, απολεπιζόμενο δέρμα στα διαστήματα μεταξύ των δακτύλων του ποδιού, οφείλεται σε δερμομύκητες του γένους trichophyton (rubrum και mentagrophytes) και παρουσιάζει μεγάλη συχνότητα υποτροπής.

Τα διαστήματα μεταξύ των δακτύλων αποτελούν ένα καλό περιβάλλον ανάπτυξης των μυκήτων και για το λόγο αυτό η μόλυνση εμφανίζει υψηλή συχνότητα στους αθλητές και όχι μόνο.

Πόδι αθλητήΤο πόδι αθλητή ή τριχοφυτίαση του ποδιού (tinea pedis or athlete's foot) εμφανίζεται με μεγαλύτερη συχνότητα στους άνδρες από ότι στις γυναίκες, εντοπίζεται ανάμεσα στα δάχτυλα, τις πατούσες, τα νύχια και την ραχιαία επιφάνεια των ποδιών και αν δε θεραπευτεί εγκαίρως μπορεί να εξαπλωθεί και σε άλλα σημεία του ποδιού.

Παράγοντες προδιάθεσης:

Κλινική εικόνα:

Οι φολίδες (λέπια) που εμφανίζονται κατά την διάρκεια της λοίμωξης αφού γίνουν λεπτές και υγρές αρχίζουν να αποπίπτουν με αποτέλεσμα να εμφανίζεται το υποκείμενο δέρμα που συνήθως είναι ερυθρό, επώδυνο, κνησμώδες και δύσοσμο, άλλοτε ξηρό και φολιδώδες ή υγρό με εξίδρωμα που στην περίπτωση που ραγεί υπάρχει πιθανότητα να εμφανιστεί δευτερογενής βακτηριακή λοίμωξη.

Κλασσικά προσβάλλονται τα δάχτυλα με το διάστημα μεταξύ τέταρτου και πέμπτου δακτύλου να είναι αυτό που προσβάλλεται συχνότερα. Πιο σοβαρές λοιμώξεις μπορούν να εξαπλωθούν στο πέλμα του ποδιού ή ακόμη και στην ραχιαία επιφάνεια σε κάποιες περιπτώσεις δίνοντας ψευδώς την εικόνα αλλεργικής δερματίτιδας που μπορεί εύκολα να διαφοροδιαγνωστεί αφού σε αντίθεση με το πόδι αθλητή στο έκζεμα ή στην δερματίτιδα τα διαστήματα μεταξύ των δακτύλων συνήθως δεν προσβάλλονται.

Η προσβολή των νυχιών μπορεί ανάλογα με τη βαρύτητα και με το πόσα νύχια προσβάλλονται να απαιτεί ιατρική εξέταση και συστηματική αντιμηκυτιασική θεραπεία.

Κύκλος υποτροπής:

Η βραχυχρόνια χρήση θεραπείας και η απουσία προληπτικών μέτρων τροφοδοτεί τον κύκλο υποτροπής των μυκητιάσεων στα πόδια.

Έτσι: τα πόδια μολύνονται με τα σπόρια των μυκήτων → το δέρμα γίνεται ερυθρό, κνησμώδες, σκίζεται, νεκρώνεται και αποφλοιώνεται → τα μολυσμένα λέπια δέρματος διασπείρονται στις κάλτσες, τα παπούτσια, τις πετσέτες → οι μύκητες μεταφέρονται στα παπούτσια και το πάτωμα →τα σπόρια επιζούν στα παπούτσια εφόσον αυτά δεν αλλάζονται συχνά και δεν περιποιούνται με αντιμυκητιασικά →τα πόδια ξαναμολύνονται με τα σπόρια των μυκήτων.

Διάγνωση:

Θεραπεία:

Πολλά είναι τα διαθέσιμα σκευάσματα για τη θεραπεία του ποδιού αθλητή. Τα σκευάσματα περιλαμβάνουν κρέμες, σκόνες, διαλύματα, σπρέι και βερνίκια. Οι τοπικές αλλυλαμίνες (π.χ τερβιναφίνη), οι αζόλες (π.χ κλοτριμαζόλη, μικοναζόλη και κετοκοναζόλη), το ενδεκανοϊκό οξύ και η τολναφτάτη είναι αποτελεσματικά με παρόμοια ποσοστά θεραπείας της μυκητίασης με την τερβιναφίνη όμως να είναι πιο αποτελεσματική στην πρόληψη των υποτροπών και επιπλέον μαζί με την κετοκοναζόλη να απαιτούν μόνο 1 εβδομάδα θεραπείας, την οποία κάποιοι ασθενείς μπορεί να προτιμούν.

Η τακτική εφαρμογή του προτεινομένου προϊόντος σε καθαρά, στεγνά πόδια και η συνέχιση της θεραπείας και μετά την εξαφάνιση των συμπτωμάτων είναι απαραίτητη ώστε να εξασφαλιστεί η εξάλειψη του μύκητα. Το κάθε προϊόν αναγράφει τη διάρκεια θεραπείας και γενικά συνιστάται επιπλέον χρήση για 1-2 εβδομάδες μετά την εξαφάνιση όλων των συμπτωμάτων της λοίμωξης.

Αζόλες (π.χ κλοτριμαζόλη, κετοκοναζόλη και μικοναζόλη)

Οι τοπικές αζόλες που περιέχονται σε κρέμες, σκόνες και σπρέι, μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη θεραπεία πολλών τοπικών μυκητιάσεων, όπως και του ποδιού αθλητή. Έχουν ευρύ φάσμα δράσης και εμφανίζουν τόσο αντιμυκητιασική όσο και αντιβακτηριακή δράση. Η θεραπεία πρέπει να εφαρμόζεται δυο ή τρεις φορές την ημέρα. Η μικοναζόλη, η κλοτριμαζόλη και η κετοκοναζόλη μπορούν να προκαλέσουν περιστασιακά ήπιο ερεθισμό του δέρματος.

Τερβιναφίνη

Η τερβιναφίνη (terbinafine) διατίθεται σε σκεύασμα ως κρέμα, διάλυμα, σπρέι και γέλη. Η τερβιναφίνη φαίνεται να είναι αποτελεσματικότερη από τις αζόλες στην πρόληψη της υποτροπής της μυκητίασης και για τον λόγο αυτό είναι προτιμότερη όταν το πρόβλημα είναι οι συχνές εξάρσεις ποδιού αθλητή. Η τερβιναφίνη μπορεί να προκαλέσει ερυθρότητα, κνησμό και καύσο του δέρματος και η επαφή με τα μάτια πρέπει να αποφεύγεται και δεν συνιστάται για χρήση σε παιδιά.

 

Σχήματα θεραπείας με τερβιναφίνη
Πόδι αθλητή Κρέμα (16 ετών και άνω) Σπρέι (16 ετών και άνω) Διάλυμα (18 ετών κα άνω) Γέλη (16 ετών και άνω)
Εφαρμογή μια ή δύο φορές την ημέρα για 1 εβδομάδα Εφαρμογή μια φορά την ημέρα για μια εβδομάδα Εφαρμογή (για 24 ώρες) μια φορά ανάμεσα στα δάχτυλα, στα πέλματα και τα πλάγια του ποδιού. Εφαρμογή μια φορά την ημέρα για μια εβδομάδα

Τολναφτάτη:

Η τολναφτάτη διατίθεται σε σκεύασμα σε σκόνη, κρέμα, αεροζόλ και διάλυμα και είναι αποτελεσματική για το πόδι αθλητή. Έχει αντιμυκητιασική αλλά όχι αντιβακτηριακή δράση. Πρέπει να εφαρμόζεται δυο φορές την ημέρα και η θεραπεία πρέπει να συνεχίζεται για έως και 6 εβδομάδες. Η τολναφτάτη μπορεί να είναι ελαφρώς ερεθιστική όταν εφαρμόζεται σε μολυσμένο δέρμα.

Ενδεκανοϊκό οξύ:

Το ενδεκανοϊκό οξύ είναι ένα αντιμυκητιασικό σκεύασμα που συνήθως διατίθεται σε σκεύασμα με ψευδάργυρο για να δίνεται πρόσθετη αντισηπτική δράση. Η θεραπεία πρέπει να συνεχίζεται για 4 εβδομάδες.

Κρέμα υδροκορτιζόνης:

Η υδροκορτιζόνη χρησιμοποιείται στην αλλεργική και από ερεθισμό δερματίτιδα, δήγματα εντόμων και στο ήπιο έως μέτριο έκζεμα. Η χρήση τοπικής υδροκορτιζόνης στο πόδι αθλητή μπορεί να μειώσει την φλεγμονή, αλλά δεν αντιμετωπίζει την μυκητίαση και αντίθετα την επιδεινώνει. Προϊόντα συνδυασμού που περιέχουν υδροκορτιζόνη μαζί με αντιμυκητιασικό σκεύασμα είναι όμως διαθέσιμα για χρήση στο πόδι αθλητή και το παράτριμμα. Η θεραπεία περιορίζεται σε 7 ημέρες.

Απαραίτητα μέτρα υγιεινής για την αποφυγή υποτροπής:

Άλλες τριχοφυτίες:

Πηγή: