α-αδρενεργικοί ανταγωνιστές

Εκτύπωση

Οι α-αδρενεργικοί ανταγωνιστές ή α-αποκλειστές (α-adrenergic-antagonists or alpha blockers) αποκλείοντας την αλληλεπίδραση της νοραδρεναλίνης (ενδογενής νευροδιαβιβαστής) και των άλλων συμπαθομιμητικών παραγόντων - που επάγουν την αγγειοσύσπαση - με τους μετασυναπτικούς α-αδρενεργικούς υποδοχείς των αγγείων, προκαλούν περιφερική αγγειοδιαστολή και μείωση της αρτηριακής πίεσης.

Οι α-αδρενεργικοί ανταγωνιστές επιπλέον της περιφερικής αγγειοδιαστολής, αυξάνουν την αιματική ροή στους σκελετικούς μύες, βελτιώνουν μέτρια τα μεταβολικά στοιχεία όπως το λιπιδαιμικό προφίλ και την αντίσταση στην ινσουλίνη και επιπλέον με τη διαστολή των λείων μυϊκών ινών της ουρήθρας, βελτιώνουν τα συμπτώματα της υπερτροφίας του προστάτη.

 

Οι α1-υποδοχείς αποτελούν τους κλασσικούς μετασυναπτικούς υποδοχείς των μυικών κυττάρων των αγγείων και μεταφέρουν την αγγειοσυσπαστική δράση της νοραδρεναλίνης. Οι α2-υποδοχείς των νευρώνων εντοπίζονται, κυρίως, προσυναπτικά και αποτελούν το κατασταλτικό σκέλος του μηχανισμού ρύθμισης, μέσω του οποίου, η νοραδρεναλίνη αυτοκαταστέλλει την απελευθέρωση της στις νευρικές απολήξεις του συμπαθητικού συστήματος. Η υποδιαίρεση των α-αδρενεργικών υποδοχέων σε α1 και α2 υπότυπους μας έχει δείξει ότι μόνο οι εκλεκτικοί α1-αδρενεργικοί αποκλειστές είναι δυνητικά χρήσιμο.

Η πιο λεπτομερής υποδιαίρεση των α1-αδρενεργικών υποδοχέων σε α1Α, α1Β και 1D υπότυπους έχει οδηγήσει στην ανάπτυξη περισσότερο ή λιγότερο εκλεκτικών ανταγωνιστών με βάση αυτούς τους υποπληθυσμούς υποδοχέων. Ωστόσο, τέτοιοι νέοι παράγοντες δεν έχουν επιδείξει ρεαλιστική βελτίωση στην αντιυπερτασική φαρμακευτική θεραπεία. Για τους εκλεκτικούς ανταγωνιστές των α1Α-αδρενεργικών υποδοχέων, όπως η ταμσουλοσίνη, η αλφουζοσίνη και η τεραζοσίνη, έχει δειχθεί μια μέτρια εκλεκτικότητα για τους α1-αδρενεργικούς υποδοχείς στον προστάτη και αυτά τα φάρμακα χρησιμοποιούνται σήμερα για την βελτίωση της ροής των ούρων σε ασθενείς με καλοήθη υπερπλασία του προστάτη.

 

Η πραζοσίνη ήταν το πρωτότυπο φάρμακο των εκλεκτικών αποκλειστών των α1-αδρενεργικών υποδοχέων που εξαιτίας του ανεπιθύμητου φαρμακοκινητικού της προφίλ, και της απότομης εμφάνισης της δράσης της που οδηγεί σε ορθοστατική υπόταση, έχει λοιπόν αντικατασταθεί από τον εκλεκτικό α1-αποκλειστή δοξαζοσίνη, ο οποίος έχει καλύτερο φαρμακοκινητικό προφίλ στην θεραπεία της αρτηριακής υπέρτασης, αφού επάγει διάταση τόσο του αρτηριακού όσο και του φλεβικού αγγειακού δικτύου και επιπλέον έχει πιο αργή εμφάνιση αλλά και μεγαλύτερη διάρκεια δράσης.

Η ουραπιδίλη και η ινδοραμίνη εκτός από την αναστολή των α1-υποδοχέων, δρουν διεγερτικά στους προσυναπτικούς α2-υποδοχεις καθώς και στους α2-υποδοχείς του κεντρικού νευρικού συστήματος.

 

Οι α-αδρενεργικοί ανταγωνιστές
Ουσία /Σκεύασμα Δόση σε υπέρταση (mg/d) Χρόνος ημίσειας ζωής (h)
Εκλεκτικοί
Βουναζοσίνη 1 x 3-12 12
Δοξαζοσίνη (Cardura®) 1-2 x 4 9-11
Πραζοσίνη (Minipess®) 3-15 σε 3-5 δόσεις 2,5-4
Τεραζοσίνη (Hytrin®) 1-20 8-12
Μη εκλεκτικοί
Ινδοραμίνη 25x2 ή 50x3 5-14
Ουραπιδίλη 2-3 x 30-60 3-7

 

Οι εκλεκτικοί α-αποκλειστές δεν αποτελούν φάρμακα πρώτης γραμμής για την ανεπίπλεκτη ιδιοπαθή υπέρταση (ειδικά σε ηλικιωμένους ασθενείς υψηλού κινδύνου), διότι δεν υπάρχουν στοιχεία, σε αντίθεση με τις υπόλοιπες ομάδες αντιυπερτασικών φαρμάκων που να δείχνουν ότι οι αποκλειστές των α-αδρενεργικών υποδοχέων ελαττώνουν την καρδιαγγειακή νοσηρότητα και θνησιμότητα. Επιπλέον οι επιστημονικές εταιρίες δε συνιστούν, πλέον, τη μονοθεραπεία με α-αναστολείς καθώς μετά από τη μελέτη ALLHA διαπιστώθηκε ότι η χορήγηση δοξαζοσίνης προκαλούσε συχνότερα καρδιακή ανεπάρκεια συγκριτικά με τη χλωροθαλιδονή ή άλλων εκλεκτικών α-αναστολέων.

Οι εκλεκτικοί α-αποκλειστές θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν ως θεραπεία πρώτης γραμμής για την αντιμετώπιση υπέρτασης σε ασθενείς με συνυπάρχοντα νοσήματα όπως υπερτροφία προστάτη και υπερχοληστερολαιμία.

Η πραζοσίνη, η τεραζοσίνη και η δοξαζοσίνη ελαττώνουν την αρτηριακή πίεση σε παρόμοιο βαθμό συγκριτικά με τους β-αποκλειοτές, τα θειαζιδικά διουρητικά και τους αναστολείς του μετατρεπτικού ενζύμου της αγγειοτενσίνης.

Η πραζοσίνη, η δοξαζοσίνη, η τεραζοσίνη και η φεντολαμίνη ενδοφλέβια αποκλείουν εκλεκτικά τους α1-αδρενεργικούς υποδοχείς ενώ η φαινοξυβενζαμίνη αποκλείει τόσο τους α1 όσο και τους α2-υποδοχείς.

Οι μη εκλεκτικοί α1 και α2 αποκλειστές όπως η φεντολαμίνη θα ενισχύσει την απελευθέρωση νοραδρεναλίνης μέσω των α2-αδρενεργικών υποδοχέων στις προσυναπτικές περιοχές και έτσι επάγεται ταχυκαρδία.

Ενδείξεις των α-αποκλειστών:

Σχετικές ενδείξεις των α-αποκλειστών:

Αντενδείξεις των α-αποκλειστών:

Παρενέργειες των α-αποκλειστών:

Οι α-εκλεκτικοί ανταγωνιστές μπορούν αποτελεσματικά να συνδυαστούν αφού η αντιυπερτασική δράση τους είναι αθροιστική, με τα διουρητικά διότι οι α-αποκλειστές προκαλούν κατακράτηση νατρίου και ύδατος σαν αποτέλεσμα της ενεργοποίησης του συστήματος ρενίνης-αγγειοτενσίνης-αλδοστερόνης. Ο συνδυασμός μπορεί να εξουδετερώσει οποιαδήποτε αρνητική επίδραση των θειαζιδικών διουρητικών στη σύσταση των λιπιδίων.

Οι β-αποκλειστές είναι αποτελεσματικοί σε συνδυασμό με τους α-αποκλειστές διότι οι α-αποκλειστές μπορούν να εξουδετερώσουν οποιαδήποτε αρνητική επίδραση στο λιπιδαιμικό προφίλ ή τη μη αντιρροπούμενη σύσπαση των περιφερικών αιμοφόρων αγγείων λόγω των α-υποδοχέων, που προκαλείται από τους β-αποκλειστές. Οι β-αποκλειστές μπορούν να προλάβουν την αντανακλαστική ταχυκαρδία, η οποία προκαλείται από την αναστολή των α-αδρενεργικών υποδοχέων.

Η λαβηταλόλη είναι ένας συνδυασμός α- και β-αποκλειστή. Οι ιδιότητες του β-αποκλεισμού είναι μη εκλεκτικές και ο μέτριος ανταγωνισμός των α1-αδρενεργικών υποδοχέων εξασθενεί με την πάροδο του χρόνου. Σαν αποτέλεσμα, η λαβηταλόλη θα πρέπει να θεωρείται ένας β-αποκλειστής.

Η κετανσερίνη είναι ένας εκλεκτικός ανταγωνιστής των 5ΗΤ2-σεροτονινεργικών υποδοχέων με πρόσθετη (αλλά ασθενέστερη) συγγένεια για τους αι-αδρενεργικούς υποδοχείς. Η μέτρια αντιυπερτασική δράση της εξηγείται πιθανόν από τη συγγένειά της για τους α-αδρενεργικούς υποδοχείς. Οι προσπάθειες που έχουν γίνει για να αποδώσουν την αντιυπερτασική δράση της κετανσερίνης στον αποκλεισμό των 5ΗΤ2 υποδοχέων έχουν δώσει αντικρουόμενα αποτελέσματα.

Πηγή:

Ετικέτες: , , , , ,
Αστέρια ΑνενεργάΑστέρια ΑνενεργάΑστέρια ΑνενεργάΑστέρια ΑνενεργάΑστέρια Ανενεργά